PRP ve kök hücre uygulamaları hakkında bilinmesi gerekenler

PRP ve kök hücre, son yıllarda kas ve iskelet sistemi sorunlarında sıkça adı geçen uygulamalardır. Bu yöntemler hakkında çok farklı bilgiler dolaşabildiği için, ne olduklarını, hangi durumlarda düşünülebileceklerini ve sınırlarını bilmek önemlidir. Her iki uygulamada da uygunluk kararını muayene sonrasında hekim verir.

PRP nedir?

PRP (platelet-rich plasma), Türkçe adıyla trombositten zengin plazma, kişinin kendi kanından hazırlanır. Koldan alınan az miktarda kan, özel bir cihazda santrifüj edilerek ayrıştırılır ve trombositlerin yoğunlaştığı plazma kısmı elde edilir. Trombositler, doku onarımında rol oynayan büyüme faktörleri içerir. Kişinin kendi kanı kullanıldığı için alerjik reaksiyon riski düşüktür.

Hangi durumlarda kullanılır?

PRP özellikle şu durumlarda kullanılmaktadır:

• Diz kireçlenmesi (osteoartrit)
• Tenisçi dirseği gibi bazı kronik tendon sorunları
• Bazı kas ve bağ yaralanmaları

PRP'nin etkinliğine ilişkin bilimsel kanıtlar, uygulandığı duruma göre farklılık gösterir. Bazı durumlarda yararı daha fazla araştırılmışken, bazılarında kanıtlar sınırlıdır. Sonuçlar kişiden kişiye değişir ve PRP genellikle egzersiz ve fizik tedavi ile birlikte, bir tedavi planının parçası olarak düşünülür.

Nasıl uygulanır?

1. Koldan kan alınır.
2. Kan, santrifüj cihazında ayrıştırılarak PRP hazırlanır.
3. Uygulama bölgesi temizlenir ve PRP, ilgili eklem ya da tendon bölgesine enjekte edilir. Gerekli durumlarda iğnenin doğru yere ulaşması için ultrason rehberliği kullanılabilir.
4. Uygulama sayısı ve aralığı, soruna ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

İşlem sonrasında birkaç gün uygulama bölgesinde ağrı, hassasiyet ve hafif şişlik olabilir. Her enjeksiyonda olduğu gibi nadiren enfeksiyon riski vardır. Uygulama sonrasında hangi aktivitelerden ne süre kaçınılacağı ve hangi ağrı kesicilerin kullanılabileceği hekim tarafından anlatılır.

Uygulama öncesinde hekiminiz, kullandığınız ilaçları sorar. Bazı ağrı kesici ve kan sulandırıcı ilaçların uygulama öncesinde ve sonrasında bir süre bırakılması gerekebilir; bu karar mutlaka hekimle birlikte verilmelidir.

Kimlere uygulanmaz?

PRP; uygulama bölgesinde ya da vücutta aktif enfeksiyon, bazı kan hastalıkları, trombosit sayısının düşük olması, kanama bozukluğu ve aktif kanser gibi durumlarda uygun değildir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan, hamile olan veya kronik hastalığı bulunan kişilerin bu durumu hekime mutlaka belirtmesi gerekir.

Kök hücre uygulamaları

Kök hücre temelli uygulamalar, kas ve iskelet sistemi hastalıklarında hâlâ gelişmekte olan bir alandır. Bu uygulamaların hangi durumlarda ne kadar etkili olduğuna dair bilimsel kanıtlar henüz sınırlıdır ve araştırmalar sürmektedir. Türkiye'de kök hücre uygulamaları Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine tabidir ve yalnızca bu düzenlemelerin izin verdiği koşullarda yapılabilir.

Bu nedenle kök hücre uygulamalarına kesin sonuç veren yerleşik bir tedavi gibi yaklaşılmamalıdır. Böyle bir uygulamanın sizin durumunuz için uygun olup olmadığını, beklentiler ve olası riskler açıkça konuşularak hekiminiz değerlendirir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Uzun süredir devam eden eklem veya tendon ağrınız varsa, PRP gibi seçenekleri düşünmeden önce doğru tanının konması gerekir. Enjeksiyon sonrasında artan ağrı, kızarıklık, ısı artışı veya ateş olursa vakit kaybetmeden hekime başvurun.

Merkezimizde bu uygulamaların sizin için uygun olup olmadığı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanının muayenesinden sonra değerlendirilir ve gerekirse fizik tedavi programıyla birlikte planlanır. Bilgi ve randevu için merkezimizi arayabilirsiniz.