Fizik tedavi ve rehabilitasyon nedir? İlk muayenede neler olur?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon, ağrıyı azaltmayı, hareketi geri kazandırmayı ve kişinin günlük yaşamında olabildiğince bağımsız olmasını sağlamayı amaçlayan bir tıp alanıdır. Ameliyat sonrası iyileşmeden inme sonrası rehabilitasyona, bel ağrısından spor yaralanmalarına kadar geniş bir alanda uygulanır. Bu yazıda fizik tedavinin ne olduğunu ve ilk muayenede sizi nelerin beklediğini özetledik.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon nedir?

Fiziksel tıp ve rehabilitasyon, kas-iskelet sistemi ve sinir sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir uzmanlık dalıdır. Bu alanda çalışan hekimler, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı olarak adlandırılır. Tedavi programını hekim belirler; egzersizler ve uygulamalar fizyoterapistler tarafından hekimin planına göre yürütülür.

Tedavi yalnızca cihaz uygulamalarından ibaret değildir. Egzersiz, el ile yapılan uygulamalar (manuel terapi), hasta eğitimi, ortez ve yardımcı cihazlar da programın parçası olabilir. Çoğu durumda en önemli unsur, kişinin düzenli olarak sürdürdüğü egzersizlerdir.

Kimlere uygulanır?

• Bel, boyun, omuz ve diz ağrısı gibi kas-iskelet sistemi sorunları olanlara
• Kırık, protez veya bağ ameliyatı sonrası iyileşme dönemindekilere
• İnme, Parkinson, multipl skleroz gibi nörolojik hastalığı olanlara
• Serebral palsi ve gelişimsel sorunları olan çocuklara
• Spor yaralanması geçirenlere
• Romatizmal hastalığı olanlara
• Lenfödem gibi dolaşımla ilgili sorunu olanlara

İlk muayenede neler olur?

İlk görüşme, tedavi planının temelini oluşturur. Genellikle şu adımlar izlenir:

1. Öykü: Şikâyetinizin ne zaman ve nasıl başladığı, neyle arttığı veya azaldığı, daha önce aldığınız tedaviler ve diğer hastalıklarınız sorulur.
2. Fizik muayene: Eklem hareketleri, kas gücü, refleksler, duyu, denge ve yürüyüş değerlendirilir.
3. Tetkikler: Gerekli görülürse röntgen, ultrason, MR, EMG veya kan tahlili istenebilir.
4. Tanı ve plan: Muayene ve tetkik sonuçlarına göre size uygun tedavi programı ve hedefler belirlenir.

Muayeneye gelmeden önce

• Varsa önceki raporlarınızı, filmlerinizi ve tahlil sonuçlarınızı yanınızda getirin.
• Kullandığınız ilaçların listesini hazırlayın.
• Muayene edilecek bölgeyi rahatça açabileceğiniz, hareket etmenizi kısıtlamayan kıyafetler giyin.
• Şikâyetlerinizi ve sormak istediğiniz soruları önceden not almanız faydalı olabilir.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

Tedavinin süresi ve sıklığı; sorunun türüne, şiddetine ve kişinin ihtiyaçlarına göre değişir. Süreç boyunca ilerleme düzenli olarak değerlendirilir ve program buna göre güncellenir. Seanslarda öğrendiğiniz egzersizleri evde de sürdürmeniz, sonuca önemli katkı sağlar.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Birkaç hafta içinde geçmeyen ya da giderek artan ağrı
• Hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük işlerinizi yapmakta zorlanma
• Kol veya bacakta güçsüzlük, uyuşma
• Ani başlayan güç kaybı, konuşma bozukluğu veya yüzde kayma: Bu durumda beklemeden acil servise başvurun.

Size uygun tedavi programı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanının muayenesinden sonra planlanır. Bilgi ve randevu için merkezimizi arayabilirsiniz.