Omuz ağrısı, kas ve iskelet sistemi yakınmaları arasında en sık görülenlerden biridir. Kolu yukarı kaldırırken ya da arkaya uzatırken artan ağrının en yaygın nedenleri, omuz sıkışma sendromu ve rotator manşet adı verilen kas-tendon grubunun sorunlarıdır. Bu sorunların büyük kısmında egzersiz temelli fizik tedavi ilk seçenektir.
Ağrılı omuz nedir?
Omuz, vücudun en geniş hareket açıklığına sahip eklemidir. Bu hareketliliği, eklemi çepeçevre saran dört kastan oluşan rotator manşet ve kürek kemiğini kontrol eden kaslar sağlar.
- Sıkışma sendromu: Kol kaldırılırken rotator manşet tendonları ve çevresindeki kese (bursa), omuzun üst kısmındaki kemik yapı ile kol kemiği arasında sıkışır ve tahriş olur.
- Rotator manşet tendinopatisi: Tendonların aşırı kullanıma veya yaşa bağlı olarak yıpranmasıdır.
- Rotator manşet yırtığı: Tendonda kısmi ya da tam kat yırtık oluşmasıdır. Bir düşme sonrasında ani gelişebileceği gibi, ileri yaşta yavaş yavaş da ortaya çıkabilir.
Kimlerde görülür?
- Yüzme, voleybol, tenis gibi kolu baş üstünde kullanan sporcular
- Boya, montaj, raf düzenleme gibi baş üstü çalışma gerektiren işlerde çalışanlar
- Duruşu öne eğik, omuzları önde olan kişiler
- Orta ve ileri yaştaki kişiler
Belirtiler
- Kolu yana ya da öne doğru kaldırırken belirli bir açıda artan ağrı
- Omuzun dış yüzünden kola doğru yayılan ağrı
- Ağrılı tarafa yatınca artan, uykuyu bölen ağrı
- Saç tarama, ceket giyme, arka cebe uzanma gibi hareketlerde zorlanma
- Kolu kaldırırken güçsüzlük
Fizik tedavi ve rehabilitasyon nasıl yapılır?
Program, muayene ve gerekirse görüntüleme bulgularına göre planlanır. Genellikle şu adımları içerir:
- Ağrının yatıştırılması: Ağrıyı artıran hareketler bir süre azaltılır. Soğuk ya da sıcak uygulama ve uygun fizik tedavi yöntemleri ağrı kontrolüne yardımcı olabilir.
- Hareket açıklığının korunması: Omuzun sertleşmemesi için ağrı sınırları içinde hareket egzersizleri yapılır.
- Güçlendirme: Rotator manşet ve kürek kemiği kasları, hafif dirençten başlanarak kademeli şekilde güçlendirilir. Bu, tedavinin en önemli parçasıdır.
- Duruş ve hareket alışkanlıkları: Omuzların önde olduğu duruş, uzun süre masa başında çalışma ve baş üstü hareketlerin yapılış şekli gözden geçirilir.
- Manuel terapi: Uygun hastalarda eklem hareketliliğini artırmak için uygulanabilir.
Günlük hayatta ağrılı taraf üzerine yatmamak, ağır yükleri gövdeye yakın taşımak ve uzun süre baş üstünde çalışmaktan kaçınmak yakınmaların azalmasına yardımcı olur. Omuzu tamamen hareketsiz bırakmak ise sertleşmeye yol açabileceği için önerilmez.
Sporculara, tedavinin son aşamasında sporun gerektirdiği atma, vurma gibi hareketlere yönelik çalışmalar eklenir. Fizik tedaviye yeterli yanıt alınamayan veya büyük bir yırtık saptanan hastalarda hekim, enjeksiyon ya da cerrahi gibi seçenekleri değerlendirebilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Ağrı birkaç haftadır geçmiyor veya geceleri uykunuzu bölüyorsa
- Bir düşme ya da darbe sonrası kolunuzu kaldıramıyorsanız
- Omuzda belirgin güç kaybı varsa
- Kolda uyuşma, karıncalanma eşlik ediyorsa
- Ağrıyla birlikte ateş, kızarıklık veya şişlik varsa
Sol omuz ağrısına göğüs ağrısı, nefes darlığı veya terleme eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Merkezimizde ağrılı omuza yönelik program, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanının muayenesinden sonra kişiye özel olarak planlanır. Bilgi ve randevu için merkezimizi arayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Fotoğraf: Harlie Raethel, Unsplash
