Diz ve kalça protezi sonrası rehabilitasyon

Diz ve kalça protezi ameliyatları, ileri eklem kireçlenmesi gibi durumlarda ağrıyı azaltmayı ve hareketi kolaylaştırmayı amaçlar. Ancak ameliyatın başarısı yalnızca ameliyathanede değil, sonrasındaki rehabilitasyon sürecinde de şekillenir. Düzenli ve doğru yapılan fizik tedavi, yeni eklemden en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olur.

Protez sonrası rehabilitasyon nedir?

Protez sonrası rehabilitasyon, ameliyattan sonra eklem hareketini, bacak kaslarının gücünü, dengeyi ve yürüyüşü yeniden kazandırmaya yönelik planlı bir süreçtir. Program; protezin türüne, ameliyatı yapan hekimin önerilerine, kişinin yaşına ve ameliyat öncesi durumuna göre düzenlenir.

Rehabilitasyonun amaçları

• Ağrı ve şişliği kontrol altına almak
• Dizde bükme ve düzleştirme, kalçada güvenli hareket açıklığını kazanmak
• Kalça ve diz çevresindeki kasları güçlendirmek
• Yardımcı cihazla ve sonrasında cihazsız güvenli yürümek
• Merdiven inip çıkma, oturup kalkma gibi günlük işlerde bağımsız olmak
• Düşme riskini azaltmak

Ameliyat öncesi hazırlık

Rehabilitasyon aslında ameliyattan önce başlayabilir. Ameliyat öncesinde bacak kaslarını güçlendiren basit egzersizler, yürüteç ya da koltuk değneği kullanımının önceden öğrenilmesi ve evin düzenlenmesi, ameliyat sonrası ilk günleri kolaylaştırır. Ameliyat öncesi dönemde hangi egzersizlerin size uygun olduğunu hekiminiz ve fizyoterapistinizle konuşabilirsiniz.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon nasıl yapılır?

Hastanede ve ilk günlerde: Çoğu hastada ameliyattan kısa süre sonra, hekimin izin verdiği ölçüde ayağa kalkma ve yürüteçle yürüme başlar. Ayak bileği pompalama egzersizleri, kasların aktif tutulması ve doğru pozisyonlama dolaşımı destekler.

Evde ve ilk haftalarda: Eklem hareket açıklığını artıran egzersizler, kas güçlendirme, ağrı ve şişliği azaltmaya yönelik uygulamalar programın temelini oluşturur. Kalça protezinde bazı hareketlerden (örneğin aşırı bükme ya da bacak bacak üstüne atma) belirli bir süre kaçınılması gerekebilir; bu kurallar ameliyatın tekniğine göre değiştiği için hekiminizin önerilerine uyulmalıdır.

Güçlendirme ve işlev dönemi: Denge çalışmaları, merdiven ve yürüyüş eğitimi, yardımcı cihazdan kademeli olarak ayrılma ve günlük aktivitelere dönüş çalışılır.

İyileşme hızı kişiden kişiye değişir. Ameliyat öncesi kas gücü, genel sağlık durumu ve egzersizlerin evde düzenli yapılması süreci etkiler.

Evde dikkat edilmesi gerekenler

• Önerilen egzersizleri her gün düzenli yapın; ağrıyı artıran zorlamalardan kaçının.
• Evde halı, kablo gibi takılıp düşmeye yol açabilecek engelleri kaldırın.
• Banyoda tutunma barı ve kaymaz paspas kullanın.
• Yardımcı cihazı ne zaman bırakacağınıza hekiminiz ve fizyoterapistinizle birlikte karar verin.
• Alçak koltuk ve klozetlerden kalkmak zor olabilir; gerekiyorsa yükseltici kullanın.
• Diş tedavisi gibi girişimlerden önce protezinizin olduğunu hekiminize söyleyin; enfeksiyon önlemi gerekip gerekmediğine o karar verir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Ateş, üşüme titreme
• Yarada kızarıklık, ısı artışı, akıntı ya da açılma
• Baldırda ani şişlik, ağrı ve kızarıklık (derin ven trombozu şüphesi; acil durum)
• Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı (acil durum)
• Ameliyatlı eklemde ani şiddetli ağrı, bacakta kısalma ya da şekil bozukluğu (çıkık şüphesi)

Protez sonrası rehabilitasyon programınız, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanının muayenesinden sonra, ameliyatınızı yapan ortopedi hekiminin önerileriyle uyumlu olarak planlanır. Bilgi ve randevu için merkezimizi arayabilirsiniz.